شاید شنیدن اسم ام آر آی مغز (Brain MRI) کمی ترسناک به نظر برسد و به یک نگرانی برای شما تبدیل شود اما واقعیت این است که هیچ چیزی برای ترسیدن وجود ندارد. این روش تصویر برداری مغز یک روش ایمن ، غیرتهاجمی و رایج است که می تواند جانها را نجات دهد ، زیرا مانند تمام مسائل بهداشتی ، شناسایی زودهنگام کلیدی است. در واقع ، این روش ، یک متد کاملاً رایج محسوب می شود. در مرکز تصویر برداری پزشکی دکتر مسعود قهرمانلو ، با استفاده از روش های مدرن تصویر برداری مغز ، نگرانی های شما مدیریت شده و با کمک این روش ها ، بهترین درمان شناسایی می شود.
ام آر آی مغز چیست؟
ام آر آی مغز (تصویر برداری با تشدید مغناطیسی) یک تکنیک تصویربرداری پزشکی است که امکان گرفتن تصاویر مقطعی متعدد از یک قسمت بدن را فراهم می کند که در اینجا به طور اختصاصی در مورد مغز صحبت خواهد شد. دستگاه تصویر برداری مغز در واقع یک لوله بلند است که در داخل آن دراز می کشید و از میدان های مغناطیسی قوی و امواج رادیویی برای ایجاد این تصاویر استفاده می کند ، سپس این تصاویر توسط یک رادیولوژیست متخصص تفسیر می شوند.
مزایا ام آر آی مغز
در میان روش های مختلف تصویربرداری، مزایای ام آر آی مغز برای تشخیص انواع بیماری ها بسیار زیاد است و همین امر باعث شده تا این روش به یک تکنیک عالی برای تشخیص انواع بیماری های مغزی یا غیره تبدیل شود. علاوه بر آن برخی از مزایای اصلی ام آر آی مغز عبارت اند از:
- دقت بالا در بررسی جزئیات: ام آر آی قادر است تصاویر بسیار دقیقی از بافت های نرم، ماده سفید و خاکستری مغز ارائه دهد.
- عدم استفاده از اشعه : برخلاف سی تی اسکن یا رادیوگرافی، این روش برای بدن خطری از نظر تابش اشعه ندارد.
- قابلیت بررسی عملکرد مغز : در این نوع از ام آر آی، فعالیت های مغزی در زمان واقعی بررسی شده و می توان مناطق فعال هنگام انجام وظایف ذهنی را مشاهده کرد.
- شناسایی زود هنگام بیماریها : به دلیل وضوح بالای تصاویر، پزشک می تواند پیش از بروز علائم شدید، اختلالات را تشخیص دهد.
- قابلیت تصویربرداری چند بعدی: ام آر آی قادر است تصاویر سه بعدی و برش های دقیق از هر زاویه ای ارائه دهد.
ام ار مغز چگونه کار می کند؟
دستگاه ام آر آی از یک آهن ربای بسیار قوی استفاده می کند که میدان مغناطیسی ثابتی ایجاد می کند. پروتون ها امواج رادیویی ارسال نمی کنند ، بلکه تغییر در چرخش مغناطیسی آنها (relaxation) باعث ایجاد سیگنال مغناطیسی می شود که توسط کویل های گیرنده تشخیص داده می شود. این سیگنال با استفاده از تبدیل فوریه به تصویر تبدیل می شود.
آنچه ام آر آی مغز بررسی می کند:
مغز بسیار پیچیده است ، اما از نظر تصویربرداری می توان آن را به چند منطقه متمایز تقسیم کرد. این مناطق هستند که رادیولوژیست های متخصص در حین انجام اسکن ام آر آی مغز به آنها توجه می کنند:
- مخ
- لوب فرونتال
- مخچه
- بطن ها
- غده هیپوفیز
ام آر آی مغز به صورت هدفمند می تواند شامل سینوس ها یا گوش داخلی باشد ، اما این بستگی به اندیکاسیون کلینیکی و پروتکل تصویربرداری دارد. به طور پیش فرض تصویر برداری از مغز کل ساختارهای ENT را بررسی نمی کند مگر با درخواست خاص.
جهت تماس و رزرو نوبت فرم را پر کنید
ام آر آی مغز چه چیزی را می تواند شناسایی کند؟
- تومورهای مغزی – توده ای از بافت که ممکن است از عصب ، چربی یا پوشش مغز منشأ بگیرد. طبق گزارش منابع علمی معتبر نیمی از تومورهای اولیه خوش خیم هستند. مطالعات اپیدمیولوژیک نشان می دهد که شیوع آدنوم هیپوفیز غیرعلامت دار(بسته به روش مطالعه و جمعیت) بین 10 تا 15 درصد است
- تورم – معمولاً پس از یک آسیب به سر یا یک بیماری التهابی مزمن رخ می دهد.
- ناهنجاری های ساختاری – مانند آنهایی که با بیماری ام اس ، آلزایمر یا ناهنجاری های رشدی مرتبط هستند.
- آسیب به رگ های خونی – آنوریسم ها رگ های خونی برجسته و مالفورماسیون های آرتریو وریدی ناهنجاری هایی در رگ های خونی مغز هستند. اینها می توانند خطر خونریزی مغزی بالقوه کشنده را افزایش دهند.
- مشکلات جریان خون – این می تواند باعث بروز اختلالی به نام دمانس عروقی شود که با افزایش سن رایج تر می شود.
- کیست ها – کیسه های پر از مایع که معمولاً غیرسرطانی هستند. ممکن است به مرور زمان فشار به بافت های اطراف مغز وارد کنند و علائم ایجاد کنند.
- ناهنجاری های سینوسی – مانند پولیپ ها یا عفونت های سینوسی
موارد زیر نیاز به توجه فوری پزشکی دارند:
- عفونت ها – مانند آبسه مغزی
- خونریزی در مغز – پس از ضربه به سر یا سکته
همه این شرایط نسبتاً نادر هستند و اگر به موقع شناسایی شوند، اغلب می توان آنها را با چشم انداز امیدوار کننده درمان یا مدیریت کرد.
عوارض ام آر آی مغز
به طور کلی عوارض ام آر آی در نگاه اول، عوارض ام آر آی مغز بسیار محدود و نادر است، زیرا این روش بدون تابش و بر پایه میدان مغناطیسی کار می کند.
با این حال، برخی از بیماران ممکن است با عوارض خفیف و موقتی از جمله احساس اضطراب یا تنگی نفس ناشی از قرار گرفتن در فضای بسته دستگاه، سردرد یا سرگیجه موقت، احساس گرما در ناحیه اسکن شده که معمولاً خفیف و گذراست ، می شوند.
همچنین این موضوع را در نظر داشته باشید که در بیماران دارای ایمپلنت فلزی، ضربان ساز انجام ام آر آی ممکن است خطرناک باشد و بهتر است با پزشک مشورت شود.
مواردی که به ام آر آی مغز نیاز داریم
- عوامل خطر سکته مغزی از جمله سطح کلسترول بالا ، فشار خون بالا ، دیابت یا سیگار کشیدن
- سابقه آسیب به سر – مثلاً ضربه ناشی از بوکس
- سابقه خانوادگی سکته مغزی ، تومورهای مغزی یا شرایط مزمن مانند MS یا زوال عقل
- علائم خفیف مداوم مانند سردردهای مکرر ، خونریزی بینی ، سرگیجه ، ضعف ، تغییرات غیرعادی در خلق و خو ، تاری دید یا تشنج.
آیا ام آر آی مغز بی خطر است؟
درست است که ام آر آی مغز فاقد تابش یونیزان است ، اما گاهی مثلاً در ارزیابی شکستگی ها یا خونریزی حاد جایگزین سی تی نمی شود. گاهی اوقات این فرایند نیاز به استفاده از رنگ تماسی دارد ، مانند رنگ گادولینیوم که به ندرت ممکن است واکنش آلرژیک ایجاد کند.
چگونه برای ام آر آی مغز آماده شویم؟
قبل از انجام ام آر آی مغز باید تمام اشیاء فلزی از جمله جواهرات و گیره های مو را بردارید. داشتن ایمپلنت فلزی مانند پیس میکر ، دریچه قلب مصنوعی ، صفحه یا پین فلزی ، IUD مسی ، ایمپلنت کاوشی یا خط چشم دائمی باید به پزشک اطلاع داده شود. ام آر آی مغز معمولاً برای زنان باردار در سه ماهه اول توصیه نمی شود ، اما پس از این دوره ، معمولاً ایمن در نظر گرفته می شود. در هر صورت اثرات مضری برای جنین شناخته نشده است ، اما برای احتیاط از انجام آن خودداری می شود.
سوالات متداول:
ام آر آی مغز معمولاً چه بیماری هایی را نشان می دهد؟
این روش دقیق ترین تصویر را از ساختارهای مغز فراهم کرده و برای تشخیص مواردی مانند سکته ، تومور ، MS و ضایعات دیگر بسیار کاربرد دارد.
در دوران بارداری می توانم ام آر آی مغز انجام دهم؟
MRI بدون ماده حاجب در سه ماهه دوم و سوم معمولاً بی‌خطر تلقی می شود. اما در سه ماهه اول ترجیح داده می شود تا حد امکان از آن اجتناب شود.
آیا ام آر آی مغز با ماده حاجب (گادولینیوم) ایمن است؟
بله ، در کل ایمن است ، اما در بیماران با نارسایی شدید کلیوی ممکن است خطر نادر فیبروز سیستمی نفروژنیک وجود داشته باشد.
اگر ترس از محیط های بسته داشته باشم چه کنم؟
احساس دلتنگی در تونل ام آر آی مغز برای بسیاری پیش می آید. برای رفع آن می توانید از دستگاه های بازتر (wide-bore یا open MRI) درخواست کنید یا داروی آرام بخش دریافت کنید.
آیا می توانم در حین ام آر مغز حرکت کنم؟
خیر حرکت کردن تان هنگام اسکن باعث آرتیفکت شدن تصویر می شود و ممکن است نیاز به تکرار اسکن باشد.
زمان انجام MRI مغز چقدر است؟
معمولاً یک اسکن مغز بین ۴۵ تا ۶۰ دقیقه طول می کشد. در صورت استفاده از ماده حاجب (contrast) ، ممکن است حدود ۱۵ دقیقه به زمان کل اضافه شود.
